Bezdech senny: mimowolne przerwy w oddychaniu

Bezdech senny to mimowolne przerwy w oddychaniu, znane jako "bezdechy", które występują podczas snu. Bezdech senny występuje zazwyczaj u osób z nadwagą, starszych lub intensywnie chrapiących. Przerwy w oddychaniu są z definicji dłuższe niż 10 sekund (i mogą trwać dłużej niż 30 sekund). Występują one kilka razy w nocy, z różną częstotliwością. Bezdechy zakłócają sen i powodują zmęczenie po przebudzeniu, bóle głowy lub senność w ciągu dnia.

 

Przyczyny

W większości przypadków bezdech jest spowodowany rozluźnieniem mięśni języka i gardła, które nie są wystarczająco napięte i blokują przepływ powietrza podczas oddychania. W ten sposób osoba próbuje oddychać, ale powietrze nie krąży z powodu niedrożności dróg oddechowych. To nadmierne rozluźnienie dotyczy głównie osób starszych, których mięśnie są mniej toniczne. Osoby otyłe są również bardziej podatne na bezdech senny, ponieważ nadmiar tkanki tłuszczowej na szyi zmniejsza rozmiar dróg oddechowych.

 

Rzadziej bezdech jest spowodowany nieprawidłowym działaniem mózgu, który przestaje wysyłać "polecenie" oddychania do mięśni oddechowych. W tym przypadku, w przeciwieństwie do bezdechu obturacyjnego, osoba nie podejmuje wysiłku, aby oddychać. Jest to tzw. centralny bezdech senny. Ten rodzaj bezdechu występuje głównie u osób z poważnymi schorzeniami, takimi jak choroby serca (niewydolność serca) lub choroby neurologiczne (np. zapalenie opon mózgowych, choroba Parkinsona, itp.). Mogą one również wystąpić po udarze mózgu lub w przypadku ciężkiej otyłości. Czynnikiem ryzyka jest również zażywanie leków nasennych, narkotyków lub alkoholu. Wiele osób cierpi na "mieszany" bezdech senny, z naprzemiennym bezdechem obturacyjnym i centralnym.

 

Częstość występowania

Częstość występowania bezdechu sennego jest bardzo wysoka: jest porównywalna z częstością występowania innych chorób przewlekłych, takich jak astma czy cukrzyca typu 2. Bezdech senny może dotyczyć zarówno dorosłych, jak i dzieci, ale jego częstotliwość gwałtownie wzrasta wraz z wiekiem.

Występuje 2 do 4 razy częściej u mężczyzn niż u kobiet przed 60 rokiem życia. Po przekroczeniu tego wieku częstość występowania jest taka sama u obu płci.

 

 Możliwe powikłania

W perspektywie krótkoterminowej bezdech senny powoduje zmęczenie, bóle głowy, drażliwość itp. Może również powodować dyskomfort u współmałżonka, ponieważ często towarzyszy mu głośne chrapanie. W dłuższej perspektywie, nieleczony bezdech senny ma wiele konsekwencji zdrowotnych:

 

Osoby cierpiące na bezdech senny zazwyczaj nie są świadome, że w nocy robią przerwy w oddychaniu. Bezdech powoduje jednak "mikroprzebudzenia", które wpływają na jakość snu. Najczęstszymi objawami są więc te wynikające z fragmentaryczności i niskiej jakości snu.

 

Objawy bezdechu:

 

Kilka czynników zwiększa ryzyko wystąpienia bezdechu sennego:

 

 Czynniki ryzyka

Kiedy szukać pomocy?

Lekarze rodzinni uważają, że zdecydowana większość osób cierpiących na bezdech senny nie wie, że go ma. Najczęściej to współmałżonek zauważa obecność bezdechów i chrapania. Zaleca się konsultację z lekarzem, jeśli :