Hemoroidy i inne problemy proktologiczne: co da się omówić z lekarzem online?
Świąd, pieczenie, krew na papierze toaletowym. Dolegliwości odbytu dotyczą wielu osób, a mimo to często odkładamy wizytę u lekarza ze wstydu. Teleporada może być dobrym pierwszym krokiem: pozwala omówić objawy, dostać zalecenia i skierowanie, a w razie potrzeby e-receptę. Sprawdź, co da się załatwić online przy hemoroidach i innych problemach proktologicznych.
Jakie objawy mogą świadczyć o hemoroidach i innych chorobach odbytu?
Guzki krwawnicze to naturalna część budowy kanału odbytu. O chorobie hemoroidalnej mówimy, gdy się powiększają i dają dolegliwości. Najczęstszym objawem jest jasnoczerwona krew na papierze toaletowym lub w muszli, pojawiająca się po wypróżnieniu. Mogą jej towarzyszyć świąd, pieczenie, uczucie wilgotności, dyskomfort przy siedzeniu czy wyczuwalny guzek przy odbycie.
Podobne objawy dają jednak także inne choroby. Szczelina odbytu zwykle powoduje silny, ostry ból podczas wypróżnienia i po nim. Ropień objawia się narastającym bólem, obrzękiem i często gorączką. Przetoka daje sączenie wydzieliny. Świąd odbytu może wynikać z podrażnienia skóry, infekcji grzybiczej, owsików lub chorób skóry.
Krwawienie z odbytu może też mieć źródło wyżej w jelicie. Bywa objawem polipów, nieswoistych zapaleń jelit lub raka jelita grubego. Dlatego nawet niewielkiego krwawienia nie warto zakładać z góry, że to „tylko hemoroidy”.
Co można omówić z lekarzem podczas teleporady?
Teleporada sprawdza się na początku diagnostyki i przy łagodnych lub znanych już dolegliwościach. Podczas konsultacji online lekarz proktolog może:
- przeprowadzić szczegółowy wywiad: zapytać o charakter krwawienia, ból, rytm wypróżnień, zaparcia, przyjmowane leki i choroby w rodzinie,
- zalecić leczenie zachowawcze: zmianę diety na bogatą w błonnik, odpowiednią ilość płynów, ograniczenie parcia i długiego siedzenia w toalecie,
- dobrać leki objawowe i w razie potrzeby wystawić e-receptę, np. na preparaty miejscowe łagodzące świąd i stan zapalny,
- wystawić skierowanie na badania, np. morfologię krwi przy nawracającym krwawieniu,
- skierować do proktologa lub chirurga, gdy objawy wymagają badania lub leczenia zabiegowego,
- omówić wyniki badań i dalsze postępowanie, np. po kolonoskopii,
- przeprowadzić kontrolę po wcześniej ustalonym leczeniu lub zabiegu.
Rozmowa online bywa też mniej krępująca. Łatwiej wtedy szczerze opisać objawy, co ułatwia lekarzowi postawienie trafnych pytań.
Kiedy teleporada nie wystarczy?
Większości chorób odbytu nie da się ostatecznie rozpoznać bez badania. Lekarz musi obejrzeć okolicę odbytu, wykonać badanie palcem przez odbyt, a często także anoskopię. Dopiero wtedy może ocenić stopień zaawansowania hemoroidów lub wykluczyć inne przyczyny. Na wizytę w gabinecie umów się, gdy:
- krwawienie pojawia się po raz pierwszy, nawraca albo nie mija mimo leczenia,
- krew jest ciemna lub zmieszana ze stolcem,
- zmienił się rytm wypróżnień, np. pojawiły się nowe zaparcia lub biegunki,
- tracisz na wadze bez powodu, czujesz się osłabiony lub masz niedokrwistość,
- wyczuwasz guzek przy odbycie albo guzek wypada i nie daje się wprowadzić z powrotem.
Pilnej pomocy wymaga nagły, bardzo silny ból z twardym, sinym guzkiem przy odbycie, który może oznaczać zakrzepicę żylaka. Pilnie trzeba też ocenić narastający ból z obrzękiem i gorączką, które mogą świadczyć o ropniu. Jeśli krwawienie jest obfite, stolec staje się czarny i smolisty, a do tego pojawiają się zawroty głowy lub omdlenie, dzwoń pod 112 albo jedź na SOR.
Krwawienie z odbytu a rak jelita grubego. Jakie badania warto wykonać?
Rak jelita grubego jest drugim najczęstszym nowotworem w Polsce. Przez długi czas może rozwijać się bez objawów, a krwawienie bywa jednym z pierwszych sygnałów. Dlatego krwawienie z odbytu, zwłaszcza po 40.-50. roku życia, zawsze wymaga wyjaśnienia przez lekarza.
Osoby bez objawów mogą skorzystać z bezpłatnego programu badań przesiewowych NFZ. Obejmuje on kolonoskopię i nie wymaga skierowania. Program jest przeznaczony dla osób w wieku 50-65 lat oraz 40-49 lat, jeśli u krewnego pierwszego stopnia rozpoznano raka jelita grubego. Warunkiem jest brak kolonoskopii w ciągu ostatnich 10 lat.
Źródła:
Narodowy Fundusz Zdrowia, Program badań przesiewowych raka jelita grubego
Ministerstwo Zdrowia i NFZ, pacjent.gov.pl, Kolonoskopia - badanie, które ratuje życie
NHS Bristol, North Somerset and South Gloucestershire, Haemorrhoids and anal lesions
(FAQ)
Częściowo tak. Lekarz online może zalecić leczenie zachowawcze, dobrać leki i wystawić e-receptę. Do rozpoznania choroby i oceny jej zaawansowania potrzebne jest jednak badanie w gabinecie.
Nie. Krwawienie może też wynikać ze szczeliny odbytu, polipów, zapalenia jelit lub raka jelita grubego. Każde nowe lub nawracające krwawienie powinien ocenić lekarz.
W programie przesiewowym NFZ nie, jeśli masz 50-65 lat albo 40–49 lat i raka jelita grubego w rodzinie. Gdy masz objawy, np. krwawienie, kolonoskopię zleca lekarz w ramach diagnostyki.