Częste infekcje u dziecka: kiedy warto wykonać badania?

Częste infekcje u dziecka zwykle nie muszą oznaczać poważnej choroby, zwłaszcza w wieku przedszkolnym, gdy układ odpornościowy dopiero uczy się reagować na wirusy i bakterie. Niepokój powinny jednak wzbudzić zakażenia ciężkie, nietypowe czy nawracające. W takich sytuacjach warto omówić z pediatrą, czy potrzebne są badania odporności i diagnostyka dodatkowa.

Ile infekcji u dziecka jest jeszcze normą, a kiedy zaczyna to niepokoić?

Dziecko, które zaczyna żłobek lub przedszkole, może chorować nawet kilka–kilkanaście razy w roku. Najczęściej są to infekcje wirusowe górnych dróg oddechowych, czyli katar, kaszel, ból gardła, stan podgorączkowy i ogólne osłabienie. Sam fakt, że dziecko często łapie przeziębienia, nie zawsze oznacza słabą odporność. Ważniejsze jest to, jak długo trwa infekcja, czy przebiega typowo, czy dziecko dobrze zdrowieje i czy między chorobami odzyskuje energię, apetyt oraz prawidłowo się rozwija.

Konsultacja z pediatrą online jest szczególnie wskazana, gdy infekcje przeciągają się, często kończą zapaleniem płuc, zatok lub ucha, wymagają kolejnych antybiotyków albo pojawiają się nietypowe drobnoustroje. Niepokojące są też słaby przyrost masy ciała, przewlekła biegunka, nawracające pleśniawki, powiększone węzły chłonne czy długo utrzymująca się gorączka.

Jakie badania warto rozważyć przy częstych infekcjach u dziecka?

Zakres diagnostyki powinien zależeć od objawów, wieku dziecka, przebiegu zakażeń i wywiadu rodzinnego. Pediatra zwykle zaczyna od dokładnej rozmowy: pyta o liczbę infekcji, ich lokalizację, czas trwania, stosowane antybiotyki, szczepienia, alergie, dietę, sen oraz kontakt z rówieśnikami.

W zleconych badaniach mogą pojawić się m.in.:

• morfologia krwi z rozmazem,
• CRP lub OB, gdy lekarz podejrzewa stan zapalny,
• poziom żelaza i ferrytyny przy podejrzeniu niedoborów,
• stężenie witaminy D, jeśli są ku temu wskazania,
• badanie ogólne moczu przy nawracających gorączkach,
• immunoglobuliny IgG, IgA, IgM przy podejrzeniu zaburzeń odporności,
• testy alergiczne, gdy infekcje przypominają przewlekły katar lub kaszel alergiczny.

Nie każde dziecko z częstym katarem potrzebuje szerokiego panelu badań. Nadmiar diagnostyki może prowadzić do niepotrzebnego stresu, dlatego najlepiej ustalić badania z lekarzem, który zna przebieg chorób dziecka.

Kiedy częste infekcje mogą sugerować niedobory odporności lub inną chorobę?

Szczególną uwagę zwraca się na zakażenia ciężkie, głębokie, nietypowe, powtarzające się w krótkich odstępach lub słabo reagujące na standardowe leczenie. Powodem do pilniejszej diagnostyki mogą być dwa lub więcej zapaleń płuc w roku, nawracające ropnie skóry, zakażenia wymagające leczenia dożylnego, długotrwałe grzybice jamy ustnej po okresie niemowlęcym, przewlekła biegunka, brak przyrostu masy ciała albo występowanie pierwotnych niedoborów odporności w rodzinie.

Częste infekcje mogą też wynikać z innych przyczyn, takich jak alergiczny nieżyt nosa, przerost migdałka gardłowego, astma, refluks, niedobory żywieniowe, ekspozycja na dym tytoniowy czy niedostateczna ilość snu. Dlatego diagnostyka powinna być szeroka, ale rozsądna. Dobrze przeprowadzony wywiad i badanie lekarskie często pozwalają odróżnić typowe infekcje wieku dziecięcego od sytuacji, w której potrzebna jest konsultacja immunologiczna, laryngologiczna lub alergologiczna.